Nhà thường phải có cửa, ấy nên thiên hạ mới gọi là nhà cửa.
Làm nhà lo nhất mấy bộ cửa. Cửa sắt mau gỉ lắm, lại "quê" rồi.
Cửa gỗ quá đắt tiền : chánh phủ trị tội nặng lâm tặc, cấm bá tánh "phá rừng". Nên chỉ mấy chú kiểm lâm hoặc đại ca cách mệnh, mới có cơ nhà gỗ, cửa gỗ tứ thiết đại tốt.
Người giàu có, sợ mất của nên chi họ xây tường cao hào sâu, cửa đóng then cài, nuôi thêm chó béc giê giữ vàng, bạc, châu, báu...Ít ai dám vào ghé mấy nhà này vì sợ bị chó cắn, thành ra nhà cửa họ giàu thường hiu quạnh.
Người thích giao tiếp quảng đại rộng rãi, cửa thường mở đón thân hữu, bạn hiền thăm viếng. Bạn bè đến thăm, thích thú vị chủ nhân hào phóng biết kính người, trọng mình.
Nhà cửa vì vậy hay vui vẻ tấp nập.
Có điều ai hiếu khách, mở cửa quá đáng, cũng phải lắm phiền não.
Kẻ gian trà trộn, giả đò gọi là "bạn của bạn người bạn chủ nhân", mắt lấm lét chờ chủ nhân sơ ý, giở ngay trò diệu thủ thư sinh. Móc thìa khóa đút túi, mở tủ trộm đồ !
Kẻ thiếu tư cách, được mời vô nhà, trà nước rượu chè hỉ hả không một lời đa tạ. Lại còn lôi chủ nhân ra xiên xỏ, chửi bới, mạt sát thậm tệ mới thấy đã tỷ.
Đóng, mở cửa ngôi nhà - ngoài chuyện tùy tâm gia chủ - còn bị tác động chuyện "đời" nữa. Uy Viễn tướng công Nghi Xuân Hà Tịnh lúc nghèo khổ, cửa thường không đóng :
" Ngày ba bữa, vỗ bụng rau bình bịch, người quân tử ăn chẳng cầu no
Đêm năm canh, an giấc ngáy o o, đời thái bình cửa thường bỏ ngỏ..."
Cái "đời thái bình" đó, ngài mở cửa mình chán, đi ghé cửa người chơi. Thấy chuyện nhơn tình thế thái, xưa cũng tờ tợ như nay:
"Tao ở nhà tao, tao nhớ mi.
Nhớ mi nên phải bước chân đi.
Không đi mi nói rằng không đến,
Đến thì mi nói : đến làm chi ?"
Nhiều người cạn nghĩ, suy bụng ta ra người, thấy mình bí rị không ai hỏi, buồn rầu lắm.
Buồn thấy mình cô liêu lặng lẽ đơn thân đứng giữa rừng xanh !
Thật ra, ở thời bát nháo đảo điên, điều ấy còn dễ chịu hơn là cả "xã hội" chúng nó đến hỏi thăm. Không thì sao có cái mộng làm cây thông của vị anh hùng đã quá biết sự đời, đã quá gớm miệng thế gian này ?
"Kiếp sau xin chớ làm người
Làm cây thông đứng giữa trời mà reo."
Đời nhà Đường bên Tàu, cách đây hơn nghìn năm, có vị nhà thơ đi tu (Thi tăng) tên là Giả Đảo, viết bài thơ đi tìm ẩn sĩ bất ngộ, mấy ai thích Đường thi đều biết:
" Tùng hạ vấn đồng tử
Ngôn: sư thái dược khứ
Chỉ thử tại sơn trung
Thâm thâm bất tri xứ "
Cụ Tản Đà dịch ra tiếng Việt :
"Gốc thông hỏi chú học trò
Rằng thầy hái thuốc lò mò đi xa
Chỉ trong đỉnh núi đây mà
Mây che mù mịt, biết là nơi nao ?"
Đọc mấy câu thơ "tầm ẩn giả bất ngộ" ấy, nhiều khi cũng tự vấn chơi vui :
Có thể chú học trò thấy khách đến, sợ sư phụ hối lo trà nước mệt, nên dối trá chỉ đại lên núi, cho khách nó cút đi rảnh nợ ?
Hay là ni sư thái ghét tăng thi, đã giả lại còn đảo, nên chi dặn tiểu đồng, còn chủ nhân ẩn giả "núp" đằng sau, tránh cái gã bợm hổ mang dối giả, đảo lừa ?
Nói chuyện đời xưa, sư nhà Đường, lại nhớ chuyện thời nay, sư nhà toán pháp.
BBC đưa tin cái chùa của vị bần đạo Thích Học Toán đột nhiên đóng cửa cái rầm.
Dư luận quý bổn đạo, bọn ngoại tà, lũ chiêu hồi, bầy định hướng... có dịp mở cờ gióng trống, chào xáo um sùm chuyện có thêm một chùa bà Đanh mới !
- Kẻ bảo hoà thượng vốn sư quốc doanh, lỡ miệng mất lòng doanh quốc, sợ hãi quá dẹp chùa. Thì cũng cái lẻ đời ai biết mình sai mới sợ đó thôi.
- Kẻ bảo bọn tiểu nhân trí thiển, không hiểu được ý trong lời ngài, lại còn ghen ghét, ganh ăn tức ở, nói chùa ngài hôi hám nước hoa nước cống. Khinh chúng nó quá, hoà thượng phải "vô ngôn chi giáo", đóng cửa chùa "trực chỉ nhân tâm"...
- Kẻ bảo bọn công sai Càn Long mở mặt trận tâm lý chiến, đốt Thiếu lâm tự. Ngài quá hiểu bọn này, nên mới tương kế tựu kế, " Hoả thiêu Sạn đạo"; đóng cửa chùa, trốn vô núi giữ thân ?
- Kẻ bảo hòa thượng đã chán chuyện nhập thế đời loạn quá rồi. Ngài xuất thế ẩn tự, bế quan nhập cốc, luyện công tăng lực, bổ đề bổ não bổ chấm chấm.
Kẻ viết bài này nghe thiên hạ bảo đủ thứ lý, lý nào cũng hay hết, rồi cũng thấy ngứa ngón chỉ, gõ cho 2 cái đáp số cho lời giải chuyện "bồ đề" đóng cửa chùa như vầy:
1.Chùa chỉ một vị chân tu, vị bận đi "vân du hái thuốc", không ai coi ngó, tất chùa đóng cửa. Không có chi quan trọng vấn đề, suy diễn này nọ tào lao.
2.Đóng cửa thiền ,bọn thế gian chướng nghiệp, độc miệng ác mồm hết chỗ bu xỏ xiên chào xáo, khen chê rối loạn.
Thà để bồ đề tâm, lặng lẻ lo chuyện bổ đề, hơn là "đấu khẩu đề" vô thanh tịnh lắm.
Chẵng biết đúng hay sai ?
