Giống nhau khác nhau.

Bộ vét sọc đậm nhạt với cà vạt màu hồng, giống nhau đẹp quá !
Hồi nhỏ xem xi nê, thấy hai bên đánh nhau chí chóe, không biết ai lại ai, phải hỏi người lớn coi ai phe mình, cho rõ phân biệt chánh tà, trung dung đạo. Lớn rồi biết xem xét, khỏi mất công hỏi bị rầy. Cùng một phe thì của "tiểu đệ" cũng là của "đại ca" thôi, ai lại huyết chiến giành giật tương tàn, thế giới khó coi.
Giao tiếp giữa người đại diện dân tộc với sứ thần ngoại quốc, trước hết phải giữ thể, giữ lễ. Ví dụ nó đứng trên bậc tam cấp, cười xởi lởi chìa tay ra khi mình đang đứng dưới, thời hiểu thằng sứ thần này nó chơi đểu. Mình dại dột sung sướng vồ vập bắt tay nó ngay, ống kính của bọn UPI dẹp tiệm, bọn AP, CNN, AFP nó chỉa vô coi mình hạ cấp.
Chuyện xưa dạy nghe đã chán tai, tự hồi ăn sắn xắt hột lựu cả rỗ.
Thành ra phải từ tốn, "sâu thẳm"suy nghĩ, "ngang tầm" với nó kẻo quê độ.
Mọi việc tứ phương dòm ngó, suy diễn ra có ý nghĩa cả. Chọn màu áo kiểu quần, hoặc cười hoặc mím, cười cầu tài, ôm hôn níu kéo, cho phù hạp. Không mất lòng ai, dân ta, nước chúng.
Tuy nhiên, ý mình bất cần ý người ta, nhiều khi phản dụng. Tàu thâm nho, nó bảo cho : thằng này nó chơi nịnh, "tiểu xảo", tốt lành chi nó ! Đại ca đâu có ngu "con nít lớp 1, lớp 2" mà bày đặt chơi vậy ? Chơi dụ dỗ. Liệu mà chừng.
Ấy thế, công tâm nhìn nhận, hai bộ vét sọc đều may chuẩn, may đẹp.
Người lùn mặc sọc nhìn cho cao. Người cao mặc sọc, ngó cao hơn nữa.
Bên châu Phi, nước Somalia có quốc kỳ giống hệt cờ VN, chỉ khác màu sắc.


Dân xứ này cũng thuộc "thế giới thứ ba", "nước đang phát triển". Cũng có mặt trời mọc biển Đông lặn núi Tây, cũng vươn ra biển lớn "giao lưu văn hóa".
Khác nhau chỗ, Somalia đang xứ xứ bộ tộc nội chiến, đánh đấm quyết liệt phe phái, nghề cướp biển danh tiếng lẫy lừng, dân đói ăn rã họng 750.000 người sắp chết .
Nhìn cờ Somalia giống cờ "ta", cũng ngậm ngùi buồn rầu. Nghiệp đụng hàng đói khổ.
Chuyện An Nam ta xưa, chó mèo khác nhau đến vậy, phải gió anh "học trò" ngó lộn lầm chó ra mèo.
" Một anh học trò nhỡ độ đường, vào huyện ăn xin, nói là học trò nghèo. Quan huyện vốn trước cũng là trò nghèo, thương hại, bảo:
- Có phải học trò thì ta ra thơ " Con chó" cho mà làm, làm được sẽ có thưởng.
Anh học trò nghĩ một hồi lâu đọc:
Thoạt thấy chúa về ngoe nguẩy theo
Thương ôi! Con chó ngỡ con mèo.
Quan huyện nghe xong, phán :
- Học trò thật ! Thơ không hay lắm, nhưng được cái đúng vần.
Liền thưởng cho một quan tiền và một thúng gạo. Anh kia lạy tạ ra về. Giữa đường gặp một anh học trò khác, anh này hỏi:
- Tiền gạo đâu ra thế?
Anh kia kể đầu đuôi câu chuyện. Anh này liền vào huyện, cũng nói là học trò nghèo, nhỡ độ đường vào huyện. Quan huyện cũng lại ra thơ như lúc nãy. Anh ta mừng quýnh, tưởng chuyến này ăn chắc, liền đọc :
Thoạt thấy chúa về ngoe nguẩy thời
Thương ôi! Con chó ngỡ ông trời.
Quan huyện nghi anh ám chỉ mình, tái mặt, sai lính đánh mấy chục roi, rồi đuổi ra."

Cổ xưa răn kẻ sĩ.

1. Sĩ phu nên vì đời mình mà tiếc danh, không nên vì đời mình mà mua danh.
- Có học thức, chuộng khí tiết, lấy cho cẩn thận, dáng điệu đoan chính. Ấy thế là tiếc danh.
- Tâng bốc lẫn nhau, a dua những kẻ quyền quý, làm ra kiểu cách khác thường, lờ mờ hai mặt. Ấy thế là mua danh.
Người tiếc danh thì yên lặng mà hay. Kẻ mua danh thì rực rỡ mà dở.
2. Sĩ phu nên vì con cháu gây phúc, không nên vì con cháu cầu phúc.
- Nghiêm giữ phép nhà, chuộng sự tiết kiệm chất phác, dạy cho con biết chữ nghĩa, cho chúng có nghề nghiệp; chứa nhiều âm đức. Ấy thế là gây phúc.
- Mua nhiều nhà cửa ruộng đất, giao kết với những người quyền thế; tranh lợi nhỏ mọn với người ta, mua công danh cho con cháu. Ấy thế là cầu phúc.
Người gây phúc thì thanh đạm mà lâu dài. Kẻ cầu phúc thì nồng nàn mà ngắn ngủi.
3. Sĩ phu nên vì một nhà mà dùng của, không nên vì một nhà mà hại của.
- Giúp cho họ hàng, làng nước; tiêu rộng rãi về việc học, cứu kẻ khốn cùng, chăm làm việc nghĩa. Ấy thế là dùng của.
- Ăn mặc xa hoa lảng phí, xướng hát nhiều yến hội luôn, vơ vét góp nhặt chứa cho nhiều châu báu. Ấy thế là hại của.
Người biết dùng của tuy thiệt mà vẫn có thừa. Kẻ không biết dùng của, tuy thừa mà vẫn thiếu.
4. Sĩ phu nên vì thiên hạ nuôi thân, không nên vì thiên hạ tiếc thân.
- Bớt thị dục, giảm lo phiền; ít phẫn nộ, giản ẩm thực. Ấy thế là nuôi thân.
- So kè lợi hại, xa tránh khó nhọc, tham quyền cố vị; chỉ chăm chăm việc vợ con nhà cửa. Ấy thế là tiếc thân.
Người nuôi thân thì im lặng mà to. Kẻ tiếc thân thì thỏa thuê mà nhỏ.
( Cổ học Tinh hoa )

Huyết án tiệm vàng.

Trong đêm mưa gió bão bùng, có một thằng bé "vị thành niên" ốm o xo bại, trèo vào nhà người ta, trốn ba tiếng đồng hồ đợi trời sáng. Rồi "một mình" thằng bé đâm chồng, chém vợ, cắt họng em bé 18 tháng tuổi, chặt cụt tay bé gái 9 tuổi, đâm lấy đâm để, giết hết diệt tuyệt gia đình chủ tiệm vàng.
Kẻ thiếu niên giết người hàng loạt sau đó từ tốn "dọn dẹp" hiện trường, hốt vàng vô ba lô, điện thoại cho người bà con chở về nhà, đưa vàng cho cha chôn giấu, lấy áo đẫm máu nạn nhân cho mẹ giặt, xong lên biên giới ở nhà bà cô rồi trốn qua Tàu...
Nghe nói CA điều tra bắt được, thẩm vấn xét hỏi, bước đầu xác định thằng bé ra tay mình nó, tự biên tự diễn, tự thân thăm dò, tự tay kế hoạch, tự mình sát nhân hàng loạt.
Động cơ giết người cướp của lúc đầu thằng bé nói là để "giúp đỡ" cha mẹ bà con, sau nó lại chuyển hướng khai cướp lấy tiền để chơi game, đổ tội cho game online tác động.
Nghe nói pháp luật nhân bản nền tảng, xử tối đa thằng này 18 năm tù giam, cải tạo nó tốt, ra tù nó lấy lại quyền công dân, làm người ngoan, "góp phần nhỏ bé xây dựng" chi đó.
Người ta không cần quá thông minh cũng hiểu, thằng này khó có thể mình nó sức khỏe, "dự án" lạ thường, kể hoàn hảo mà nghe ngớ ngẩn đến vậy.
Bị bắt, nó trông tỉnh bơ, không cần cả luật sư bênh vực. Ý sợ luật sư hỏi này hỏi nọ, vô ý lộ ổ "đại ca lãnh đạo" chăng ? Dù sao nó cũng biết khỏi chết rồi. Tạm ở tù, đợi vượt ngục, đợi ân xá, về còn có vàng lá, vàng lượng, đô la chôn giấu xài thả cửa chăng ?
Công chúng đòi phải thực thi công lý để người chết oan được nhắm mắt, ngậm cười chín suối. Bắt lấy hết, xử lăng trì bọn thủ ác, xẻo từng miếng thịt, bêu đầu giữa chợ làm gương, giáo dục răn đe mọi tên cướp vô nhân vô đạo. Vì để cho tụi này sống, những người giàu làm ăn chân chính - hạt nhân của phú cường đất nước - gia đình họ hoàn toàn có thể sau một đêm, trở thành cả đống tử thi chớ chẳng chơi đâu.
Người Tàu có truyền kỳ "Bao Công kỳ án" lưu đồn dân gian, chuyện về Tri phủ Khai Phong là Bao Công - Bao đại nhân, cùng các vị Công Tôn Sách, Triển Chiêu, Vương Triều, Mã Hán, Trương Long, Triệu Hổ... phá án vô cùng hay.


Trong tập có chuyện "Kim huyết kỳ án", sơ lược tóm tắc như vầy.
Hà Bắc triều Tống, tên hàng thịt nọ hằng ngày dùng dao mổ lợn, đồ tể kiếm sống. Hắn trạc độ tứ tuần hơn 20 năm kinh nghiệm chặt chém, cắt cổ heo dê trâu bò không gớm tay, mỗi lần thọc cổ hạ sát, máu con vật bắn ra kèm tiếng kêu thét, gã thấy vô hạn khoái trá.
Đồ tể cha, đồ tể con, đồ tể vợ, cả nhà chúng bản tính tham lam, hung bạo ẩn nhẫn dưới vỏ bọc "hài hòa", dấu đuôi trộm cướp, chực cơ hành nghề.
Thị trấn Trịnh Châu có tiệm kim hoàn giàu bật nhất, nhưng chỉ có một chồng, một vợ đang mang bầu, hai đứa bé coi sóc gia sản khủng. Vàng nén năm nghìn lượng, ngân phiếu tệ tiền, bạch ngọc ngân châu vô số kể, chất đầy két sắt khoá đặc biệt, dấu nhẹn mật thất.
Gia đình tên hàng thịt mê mẫn số vàng bạc, nữ trang, ngân lượng; mong cướp của đổi đời. Gã đồ tể cùng vợ chồng con cái, ông nội bà ngoại, cháu chắc anh em họ, vạch bí mật kế đột nhập cướp tiệm vàng ấy. Đứa con vị thành niên, "khổ nhục kế" đảm đương hiện trường giả, cắt tay nhỏ máu, hút tội về mình, đánh lạc hướng đám công sai bộ đầu u mê ngu tối. Chúng biết luật nhà Tống không xử tội chết đứa tội phạm vị thành niên, cơ hội vượt ngục cướp tù xa, cứu nó sau này quá dễ.
Cả bọn bày kế thí xả số vàng ít ỏi năm chục lạng, chôn giấu sơ sài, vạch trò định hướng cho lũ công sai ngu si gói gấp vụ án, chìm xuồng nhanh ám mạng kinh hoàng, để bình an ung dung thụ hưởng số vàng ê hề cướp được, tha hồ phú quý lâu dài.
Đầy chiêu bài, đủ tính toán, vô đâu vào đấy cả, bọn cướp chỉ đợi cơ hội ra tay.


Thời cơ đến, trời dông sét ầm ì, mưa to gió thổi rung cây, cả bọn do gã đồ tể cầm đầu, đánh xe ngựa đến cửa tiệm vàng giữa canh ba. Tên xà ích đứng cảnh giới, ba tên trèo cây đột nhập, cạy cửa tầng lầu cướp hết vàng bạc. Gia chủ phát hiện, chúng vung đao ra tay giết sạch cả. Đến đứa bé sơ sanh oe oe khóc cũng cắt cổ cho chết. Chúng đem hết vàng lên xe ngựa tẩu thoát.
Chuyện không cần hồi sau cũng rõ, vụ án điều tra qua quýt, căn cứ vô con chim mồi vị thành niên, lấy lời khai nó làm kết luận.
Huyện quan nhanh chóng chìm xuồng, phần sợ bọn cướp sát hại thân nhân, phần ăn bẩn vàng bí mật.
Oan thấu trời xanh 5 mạng người vô tội, ông bố già yếu của người chủ tiệm vàng chết ức, đã lặn lội chống gậy đến phủ Khai Phong đánh trống kêu oan.
Xem xét lại sự vụ, thấy quá đáng mâu thuẩn, dối trá dấu che đủ điều, Bao Công cả giận, lập tức bèn cho điều tra phá án lại. Nội nguyệt ngắn ngủi, có ngay bản án nức lòng dân.
- Xử lăng trì tên chủ mưu là gã đồ tể phi nhân cha con chim mồi vị thành niên. Gã chính hiệu tên sát thủ bí mật, vừa chủ mưu, vừa chính tay giết người hàng loạt.
- Trảm cẩu đầu đứa vị thành niên cò mồi gian xảo cùng hàng chục tên đồ đảng trá hình.
- Lột áo mão gã huyện quan ngu si tham lam lười nhác đuổi về vườn, phạt trượng hình lũ nha lại công sai ăn hại nát đái, chỉ biết điều tra theo định hướng của chim mồi.
Ngày hình xử bọn tội đồ khát máu, thẻ bài chấp pháp quan vứt xuống, pháp trường vang dội tiếng tung hô Bao Công - Bao Thanh Thiên, thế thiên hành đạo...
Clip "Kim huyết kỳ án" kể trên Tàu chưa đóng, mời coi minh họa : " Vương gia cũng trảm". Quý vị nào thích, click vô Youtube xem trọn tập. Có nhiều chuyện khác rất hấp dẫn.

Thời đi học.

Tháng 9 Tây, cũng sắp gần giữa mùa Thu, bọn học trò bắt đầu tề tựu tới trường đi học sau ba tháng hè chơi bời đã chán, để cho người qua tuổi học sinh thấy chúng chộn rộn việc học, nhắc nhớ kỷ niệm trường lớp xưa đi học.
Đầu Hạ, phượng bắt đầu chớm nở, ve sầu ọ vang buổi sáng, hồi đó học trò cuối cấp lo lắng thi lên lớp ra trường. Lớp nhất tiểu học thi đệ thất, trung học đệ nhất cấp. Lớp 9 đệ ngũ thi lên đệ tam, trung học đệ nhị cấp. Lớp 12 đệ nhất thi tú tài toàn phần. Đỗ, ghi danh vô đại học văn khoa, luật khoa. Rớt, trai thì đi lính; nữ đi lấy chồng, đi học nghề, đi buôn bán. Sinh viên cuối năm, thi tốt nghiệp, ra trường làm công chức, giáo sư, kỹ sư, bác sĩ...


Thủa ấu học mẫu giáo, con nít đi học vần ở trường ký nhi viện mấy ni cô, ma sơ tổ chức, cho ăn miễn phí buổi trưa. Vô tiểu học thời học trường tiểu học cộng đồng, lên trung học phân rã ra bọn học trò giỏi đậu học trường công miễn phí, dốt học trường tư tốn tiền.
Tới lớp, mấy ông bà giáo sư thầy cô giáo dạy rất kỷ. Kỷ kiến thức, kỷ kỹ luật. Thầy ra thầy, trò ra trò. Thầy giở sổ kiểm tra bài, dốt đặc cho zero, giỏi cho 19 điểm, 20 điểm. Thi đệ nhất lục cá nguyệt, đệ nhị lục cá nguyệt : vấn đáp, viết bài. Giỏi cho làm sơ mi, xếp vị thứ nhất nhì; chót cuối năm lưu ban, ở lại lớp, học đúp lê.
Từ bước chân đến trường tới xong đại học, đi làm có tiền lương, là cả một chặng đường lượm nạp kiến thức, từng ấy tháng năm dài dòng tuổi trẻ, ráng riết hấp thụ tri thức, tám môn yếu lược, giảng văn, vạn vật, lượng giác đo góc ê càng bác học, nhớ chi được thì nhớ.
Sinh ra lớn lên phải thời chiến tranh biến động, thê thảm đói khát, điêu tàn bom đạn rơi đúng tuổi học trò bất khả kháng ê hề kỷ niệm. Người Việt ai cũng như ai, kể sao cho xiết, tự mình biết riêng mình mà thôi, mỗi người mỗi cảnh đời đi học mà nhớ.



Qua trãi nghiệm bôn ba loạn lạc, vất vả thăng trầm, lo lắng miếng cơm manh áo, vui buồn đa mang sự đời khó nhọc, ai rồi cũng đồng ý : thủa học trò thời đi học ấy đẹp nhất.
Hồi xưa, có bài tập đọc hay quá :
"Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường.
Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã.
Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn : Hôm nay tôi đi học..."


Bài khác hay nữa, của Xuân Diệu, giảng văn hồi học lớp đệ lục :
"Chiều lên dần dần. Tôi càng đi trời càng tối.
Những bước đi cũng đồng thời với chiều bóng dâng, xui cho tôi dễ tưởng rằng bước của tôi có quan hệ với thời giờ, thỉnh thoảng tôi đứng lại tần mần xem thử họa chăng có liên lạc gì không...
Con đường Nam Giao thẳng mà không bằng; tôi khởi sự đi trong ánh sáng, và tôi tới lần trong bóng tối, tợ hồ bên thành phố Huế là ngày, bên Nam Giao là đêm...
Vâng, chiều lên dần dần: chiều không xuống. Đầu tiên ruộng hai bên đường thẫm lại; những bụi cây, lá không phân biệt nữa, thành những khối bóng. Chín mùi cây cau song song vụt lên, giữ sáng ở trên đầu như những cây nến khổng lồ, ánh vàng nhạt cứ bớt mãi, có ai kéo về trời để thắp các vì sao. Tàu lá cau trỗi nhất gượng bám chút bụi mặt trời. Nhưng hết rồi. Bóng càng lên mau, càng đậm mãi, xuất tự đất đen, trong khi ở sát da trời, còn mơ hồ ánh sáng. Trí tôi thấy, tuy mắt tôi không, những lớp bóng càng ở trên càng nhạt một tý, và cái đen tối cứ lên hoài, cho đến lúc ngập cả trời cao..."


Nhắc tới Huế lại nhớ thơ Bùi Giáng "Thôn xóm Thừa Thiên" hồi 1971 :
"Vào thôn xóm trọ một mùa
Qua xuân tới hạ ghé chùa chiền hoa.
Cô nương mắt ngọc răng ngà
Nhìn Bồ tát gọi, rằng là : dạ thưa
- Dạ thưa phố Huế bây giờ,
Vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương"
Ra Huế trọ học, chỉ mấy câu thôi mà bất hủ.
Thời đi học, quá rất nhiều chuyện kiểu vậy. Tuổi học sinh xưa miền Nam, thấy quá khứ không những hay lại còn đẹp, đẹp như ngày xưa em tan trường về thị Ngọ, như ngày xưa TCS trời còn làm mưa, mưa trôi mênh mang, đi về giáo đường, ngày chủ nhật buồn, còn ai còn ai, ôi đường phố dài, lời ru miệt mài, ngàn năm ngàn năm...